నేహా బోరా: విద్యార్థి ఉద్యమ నాయకురాలిగా ఒక అగ్నికణం

హక్కుల కోసం పోరాడే విద్యార్థులను ‘దేశద్రోహులు’గా, ‘వైరస్’లుగా ముద్రవేసే ప్రభుత్వ విభాగాలు, కొందరు మీడియా ప్రతినిధుల దుష్ప్రచారాన్ని నేహా ధైర్యంగా ఎదుర్కొన్నారు. నిరసనకారులను తీవ్రవాదులుగా, ఖాలిస్తానీలుగా చూపే గోడీ మీడియా ఛానెళ్లు, నేహా ప్రసంగాల తీవ్రతకు మోకరిల్లక తప్పలేదు. ఛానెళ్ల లైవ్ డిబేట్లలో నేహాను ప్రశ్నించడానికి వచ్చిన యాంకర్లు ఆమె సత్య నిరూపణ ముందు, తర్కం ముందు నిశ్చేష్టులయ్యారు. సరికొత్త తరం యువత (జెన్-జీ) ఈ తిరుగుబాటు వెనుక ఉందనే సత్యాన్ని మీడియా అంగీకరించక తప్పలేదు.

అధికారం, యంత్రాంగం ఎన్ని కుట్రలు చేసినా ప్రజల మద్దతు ఉంటే ప్రజాస్వామ్యం గెలుస్తుందని ఆమె నిరూపించారు. విశ్వవిద్యాలయాలు ‘ధర్నాల్లో పాల్గొనవద్దు’ అంటూ సర్క్యులర్లు జారీ చేశాయి. హోమ్‌శాఖ నిఘా నేత్రాలు నిరంతరం వెంటాడాయి. కానీ ‘మా భవిష్యత్తు కోసం మేము ఇప్పుడు పోరాడకపోతే, అసలు భవిష్యత్తే ఉండదు’ అన్న మార్క్స్ సిద్ధాంతాన్ని నేహా నమ్మింది. ఏ నోటీసూ ఆమె అడుగులను ఆపలేకపోయింది.

నేహా బోరా సాగించిన పోరాటం కేవలం వీధుల్లోనే కాకుండా, ఆమె సొంత ఇంట్లోనూ గొప్ప మార్పును తెచ్చింది. భారత సైన్యంలో పనిచేసిన తండ్రి, నేహా రాజకీయ సిద్ధాంతాలను తీవ్రంగా వ్యతిరేకించిన తల్లి- జూలై 19న జంతర్ మంతర్ వద్ద ప్రత్యక్షంగా జరిగిన సంఘటనలను చూశారు. విద్యార్థులపై జరిగిన దౌర్జన్యాన్ని, నేహా పట్టుదలను కళ్లారా చూసిన ఆమె తల్లి, కేంద్ర మంత్రి రాజీనామా చేసిన వేళ స్వయంగా ఫోన్ చేసి శుభాకాంక్షలు తెలిపారు. ఒక తల్లి హృదయంలో వచ్చిన మార్పు, దేశవ్యాప్తంగా ఎందరో తల్లిదండ్రుల ఆలోచనల్లో విప్లవాత్మక మార్పుకు సంకేతంగా నిలిచింది.

దేశ సరిహద్దుల్లో సేవ చేసిన భారతీయ ఆర్మీ జవాను కూతురు నేహా. “పోరాటం ముగిశాక నా తండ్రితో ఇంకా మాట్లాడలేదు- ఇంటికి వెళ్లాక మాట్లాడాలి” అని చిరునవ్వుతో చెప్పే నేహా కళ్లల్లో ఒకవైపు కంటిపాపలా చూసుకునే నాన్న ప్రేమ, మరొకవైపు దేశ భవిష్యత్తు కోసం పోరాడే బాధ్యత స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. ‘పేపర్ లీకేజీలకు వ్యతిరేకంగా పోరాడి జైళ్లపాలైన చివరి విద్యార్థి విడుదలయ్యే వరకు, వారిపై నమోదైన ప్రతి కేసు ఎత్తివేసే వరకు ఈ ఉద్యమం పూర్తయినట్లు కాదు’ అని ఖచ్చితమైన ప్రకటన చేసింది. కోల్‌కతా, పాట్నా, ఢిల్లీ, అస్సాం వీధుల్లో లీగల్ పోరాటాలు, వీధి పోరాటాలు రెండూ ఏకకాలంలో నడుపుతూ వ్యవస్థను వణికించింది.

ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ రాజీనామా కేవలం మొదటి అడుగు మాత్రమే అని స్పష్టం చేసిన నేహా, తదుపరి లక్ష్యం హోంశాఖ మంత్రి అమిత్ షా తొలగింపు అని, అంతిమంగా ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ రాజీనామానే ఈ విద్యార్థి లోకం సాధించే ‘ఆఖరి అడుగు’ అని ప్రకటిస్తూ దేశ రాజకీయాల్లో ప్రకంపనాలు సృష్టించింది. ప్రజాస్వామ్య పునరుద్ధరణ దిశగా పోరాటం ఇంకా ముగియలేదని, విద్యార్థులపై మోపిన అక్రమ కేసులు పూర్తిగా రద్దయ్యే వరకు, విద్యా వ్యవస్థ ప్రక్షాళన జరిగే వరకు తమ అడుగులు ఆగవని నేహా బోరా ప్రకటిస్తున్నారు.

నేహా బోరా నాయకత్వంలో జరిగిన ఈ చారిత్రాత్మక ఉద్యమం చివరకు కేంద్రాన్ని కుదిపేసింది. మంత్రుల రాజీనామాలు, విచారణల హామీలు కేవలం ప్రారంభం మాత్రమేనని, అసలైన జవాబుదారీతనం సాధించే వరకు ఈ పోరాటం ఆగదని ఆమె స్పష్టం చేశారు. ఒక విద్యార్థి ఉద్యమం కేంద్ర కేబినెట్‌లో మార్పులు తెచ్చేలా ఒత్తిడి తేగలదని ఆమె నిరూపించారు.

‘ఈరోజు మన భవిష్యత్తు కోసం మనం పోరాడకపోతే, రేపు మనకు భవిష్యత్తే ఉండదు’ అనే నేహా బోరా పిలుపు నవతరంలో పెద్ద ఎత్తున ప్రతిధ్వనించింది. యూనివర్సిటీల రద్దు నోటీసులు, నిఘా నేత్రాల బెదిరింపులను దాటుకుని యువత రోడ్లపైకి వచ్చింది. విప్లవ పోరాటాలు మనకు నచ్చిన పరిస్థితుల్లో రావని, ఎదురొచ్చిన పరిస్థితులనే పోరాటాలుగా మార్చుకోవాలన్న మార్క్స్ సూత్రాన్ని ఆమె యువతకు ఆచరణలో చూపెట్టారు.

అరెస్టుల భయంతో ఉద్యమం ఆగిపోతుందనుకున్న పాలకులకు నేహా బోరా ప్రయాణం కొత్త సవాలు విసిరింది. నిరాహార దీక్ష ముగిసిన మరుక్షణమే ఆమె విశ్రాంతి తీసుకోకుండా బీహార్‌లో అరెస్టయిన వందలాది మంది విద్యార్థులను పరామర్శించేందుకు పాట్నాలోని బేవుర్ జైలుకు పరుగెత్తింది. ఏకే-47 బుల్లెట్లు కాళ్లను, చేతులను తీవ్రంగా గాయపరిచినా ఆస్పత్రి మంచాలపై నుంచి విద్యార్థులు నేహాతో కలిపి గొంతు విప్పారు. 600 మందికి పైగా విద్యార్థుల అక్రమ అరెస్టులపై డీజీపీని కలసి నిలదీసి వారిని విడుదల చేయించింది.

కులం, మతం, ప్రాంతం పేరిట విద్యార్థులను, ప్రజలను విడదీసి ఉద్యమాలను అణచివేసే కుట్రలను నేహా బోరా సమర్థవంతంగా విశ్లేషించారు. ముస్లిం, దళిత విద్యార్థులను లక్ష్యంగా చేసుకుని జరుగుతున్న వేధింపులను ఆమె నిర్భయంగా ఖండించారు. ఎవరినీ వదిలిపెట్టబోమని, ప్రతీ ఒక్కరి విడుదల కోసం పోరాడతామని ఆమె ఇచ్చిన పిలుపు విద్యార్థి లోకంలో ఒకరికొకరు తోడుగా నిలిచే గొప్ప సమైక్యతను నింపింది.

గత 12 ఏళ్లుగా పాలకుల ‘హిందూ-ముస్లిం’, ‘దేశభక్తులు-దేశద్రోహులు’ అనే విభజన రాజకీయాన్ని ఈ విద్యార్థి ఉద్యమం పూర్తిగా బట్టబయలు చేసింది. ‘మీరు గాడ్సేను నమ్మితే… మేము భగత్ సింగ్‌ను నమ్ముతాం’అనే పోస్టర్లు జంతర్ మంతర్ గోడలపై వెలిశాయి. ముస్లిం, దళిత విద్యార్థులను లక్ష్యంగా చేసుకుని చేసిన అరెస్టులపై నేహా గళమెత్తి లౌకిక సమైక్యతను చాటిచెప్పింది. బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో యువత ప్రాణాలర్పించిన చరిత్రను గుర్తుచేస్తూ, నాటి విద్రోహ రాజకీయాలను సమాజం ముందు ఉంచారు.

గడిచిన 12 ఏళ్లలో ద్వేషం, విభజన వాతావరణాన్ని చూసిన నవతరానికి, ఈ విద్యార్థి ఉద్యమం ఒక కొత్త అనుభూతిని ఇచ్చింది. ఒకరి కోసం ఒకరు నిలబడడం, ఒకరి హక్కుల కోసం మరొకరు పోరాడడం అంటే ఏమిటో ఈ ఉద్యమం నేర్పింది. ‘ఇదీ అసలైన భారతదేశం’ అని ఘంటాపథంగా చెబుతూ, రాబోయే రోజుల్లో ప్రజాస్వామ్య రక్షణ కోసం జరిగే ప్రతి పోరాటానికి ఈ విద్యార్థి ఉద్యమమే దారిదీపమని ఆమె స్పష్టం చేశారు.

‘ఈ పోరాటం మనకు నేర్పిన అత్యంత గొప్ప పాఠం ఏమిటంటే- ఒకరికొకరు వ్యతిరేకంగా కాదు, ఒకరి కోసం ఒకరం నిలబడితే ఎంతటి ఫాసిస్ట్ శక్తినైనా ఓడించవచ్చు’ అని చాటిచెప్పిన నేహా బోరా, నేటి తరం యువత గుండెల్లో ఒక అమర జ్వాలగా, దేశ ప్రజాస్వామ్యాన్ని కాపాడే అజేయ శక్తిగా నిలిచింది. ఇది కేవలం ఒక విద్యార్థి ఉద్యమం కాదు- భారతదేశ భవిష్యత్తును తిరగరాసిన నవవిప్లవం. ప్రజాస్వామ్యం, లౌకికతత్వం, ప్రాథమిక హక్కుల రక్షణ కోసం సాగుతున్న ఈ ప్రయాణంలో నేహా బోరా ఒక విద్యార్థి నాయకురాలిగానే కాకుండా, నవభారత యువత ప్రతిఘటనకు, అణచివేతపై ప్రశ్నించే ప్రతీ గొంతుకు ప్రతిరూపంగా, ఒక చారిత్రాత్మక, విప్లవాత్మక సంకేతంగా నిలిచారు. అధికార పీఠాలను కదిలించి, ప్రజాస్వామ్య స్ఫూర్తిని మళ్లీ రగిలించిన ఈ అసాధారణ సాహసోపేత ప్రయాణం రాబోయే తరాలకు ఎల్లప్పుడూ ఒక దిశానిర్దేశం చేస్తూనే ఉంటుంది.