Delhi, 2026-08-26
ప్రధాని నరేంద్రమోడీ మేడిన్ ఇండియా వస్తువులు ప్రపంచవ్యాప్తంగా చేరాలని పిలుపునిచ్చిన నేపథ్యంలో, ప్రపంచ ఫ్యాక్టరీగా చైనా దూసుకుపోతున్న తీరు, భారత్ పురోగతిపై చర్చ జరుగుతోంది. తాజా గణాంకాల ప్రకారం, పోటీతత్వ సూచికల్లో భారత్ 44వ స్థానంలో ఉండగా, చైనా 12వ స్థానంలో ఉంది. భారత్-చైనా వాణిజ్య లోటు కూడా ఆందోళనకరంగా పెరుగుతోంది. దేశీయ ప్రైవేటు రంగ పెట్టుబడులు తగ్గడం, దిగుమతులు పెరగడం వంటి అంశాలు భారత్ పురోగతిపై ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతున్నాయి.
ప్రపంచ ఫ్యాక్టరీగా చైనా మరింత ముందుకు దూసుకుపోతోంది. ఈ నేపథ్యంలో, భారతదేశం ఎప్పుడు ఆ స్థాయికి చేరుకుంటుందనే ప్రశ్న తలెత్తుతోంది. ఎర్రకోటపై జాతీయ జెండాను ఎగరవేసిన సందర్భంగా ప్రధాని నరేంద్రమోడీ చేసిన ఉపన్యాసంలో మేడిన్ ఇండియా (భారత తయారీ) వస్తువులు ప్రపంచంలో ప్రతి మూలకూ చేర్చటం లక్ష్యంగా ఉండాలని పిలుపునిచ్చారు. అయితే, ఈ పిలుపులు కొత్తవి కాదని, 2014లో తొలిసారిగా మేకిన్ ఇండియా కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించినప్పటి నుంచీ చెబుతూనే ఉన్నారని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ప్రధాని మోడీ తన ప్రసంగాల్లో డ్రోన్ వ్యవస్థల అభివృద్ధి, హైపర్సోనిక్ రక్షణ సాంకేతిక రంగంలో ప్రపంచ నాయకత్వం వంటి అంశాలను ప్రస్తావించారు. అయితే, ఈ రంగాల్లో ఇప్పటికే ఎంతో ముందున్న దేశాలు మరింత ముందుకు వెళ్తున్నాయని, దేశాన్ని పోటీతత్వంలో నిలపడానికి అవసరమైన పని జరగడం లేదని విమర్శలున్నాయి. స్విట్జర్లాండ్లోని ఐఎండి బిజినెస్ స్కూల్ విడుదల చేసిన తాజా 2026 నివేదిక ప్రకారం, పోటీతత్వ సూచికల్లో భారత్ 44వ ర్యాంకులో ఉండగా, చైనా 12వ స్థానంలో ఉంది. 2014లో భారత్ 40వ స్థానంలో, చైనా 21వ స్థానంలో ఉండేది. ఈ గణాంకాలు దేశం పురోగతిపై ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతున్నాయి.
భారత్-చైనా వాణిజ్య లోటు కూడా ఆందోళనకరంగా పెరుగుతోంది. 2014లో కమ్యూనిస్టు చైనా నుంచి దిగుమతులు 6,040 కోట్ల డాలర్లు ఉండగా, 2026 మార్చి నాటికి 13,160 కోట్ల డాలర్లకు పెరిగాయి. ఇదే సమయంలో వాణిజ్య లోటు 3,600-4,000 కోట్ల డాలర్ల నుంచి 11,200 కోట్ల డాలర్లకు పెరిగింది. అయితే, బీజేపీ నేతలు సెల్ఫోన్ల దిగుమతులు తగ్గాయని, ఇది మోడీ ఘనత అని వాదిస్తున్నారు. కేంద్ర ప్రభుత్వం రాయితీలు ఇవ్వడం వల్లే అనేక కంపెనీలు దేశంలోనే ఫోన్లు తయారు చేస్తున్నాయని, దిగుమతులు తగ్గిన మాట నిజమే అయినా, మొత్తం దిగుమతులు ఎందుకు పెరుగుతున్నాయని, వాణిజ్య లోటు ఎందుకు పెరుగుతోందని ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.
నీతి ఆయోగ్ నివేదికలు ప్రపంచ సరఫరా గొలుసులో భాగంగా ఉండాలని, వస్తువులను ఎగుమతి చేయాలని సూచిస్తున్నాయి. 2047 నాటికి లక్ష్యాలను చేరుకోవాలంటే, ప్రైవేటు పెట్టుబడులు అత్యధికంగా రావాలని నీతి ఆయోగ్ ఉపాధ్యక్షుడు అశోక్ కుమార్ లాహిరి తెలిపారు. అయితే, 2014లో జీడీపీలో 25-26 శాతం ఉన్న ప్రైవేటు రంగ పెట్టుబడులు ఇటీవల 22 శాతానికి తగ్గాయి. దేశీయ ప్రైవేటు రంగమే ముందుకు రాకపోతే విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు () ఎలా వస్తాయనేది ప్రశ్న. ప్రపంచ బ్యాంకు ప్రకారం, ప్రపంచ పారిశ్రామిక ఉత్పత్తిలో చైనా వాటా 28 కాగా, భారత్ వాటా కేవలం 3 మాత్రమే. గత దశాబ్ద కాలంలో చైనా ఉత్పత్తి విలువ 625 బిలియన్ డాలర్ల నుంచి 4.66 లక్షల కోట్ల డాలర్లకు చేరగా, భారత్ వాటా 1.6-1.8 నుంచి 3కి పెరిగింది.
ప్రపంచ ఫ్యాక్టరీగా ఉన్న చైనా, రానున్న రోజుల్లో సరఫరా కేంద్రంగా కూడా మారనుందని దోపిడీదార్లు భయపడుతున్నారని విశ్లేషకులు అంటున్నారు. చైనా అనుసరిస్తున్న విధానాలను, రవాణా సదుపాయాల మెరుగుదలను, మౌలిక సదుపాయాలపై ప్రభుత్వ పెట్టుబడులను ప్రశంసిస్తూ, అవి స్థానికంగా కొనుగోలు శక్తిని పెంచాయని పేర్కొంటున్నారు. ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ () నిబంధనల మేరకే చైనా లావాదేవీలు జరుగుతున్నప్పటికీ, అమెరికా వంటి దేశాలకు కడుపు మంటగా ఉందని, వారు రక్షణాత్మక విధానాల వైపు మళ్లుతున్నారని అంటున్నారు. నవీకరణ, విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు, మేడిన్ చైనా 2025 వంటి లక్ష్యాలతో చైనా ముందుకు సాగుతోందని, అవసరమైన కార్మికశక్తి నైపుణ్యాలను కూడా పెంచుకుందని తెలిపారు. ఈ నేపథ్యంలో, భారత్ ప్రపంచ కేంద్రంగా మారుతుందని చెప్పే మాటలను నమ్మడం కష్టమని పలువురు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
