🪔 సంస్కృతి ఆకాశదీపం పెట్టాలి
✍️ వారెవార్. మృత్యుజయ శర్మ
🌕 కార్తీకమాసం — కాంతి మాసం
కేశవులకు ఎంతో ప్రియమైనది కార్తీకమాసం.
ఈ మాసం ప్రారంభం కాగానే దేవాలయాలు, గృహాలు, వీధులు — అన్నీ దీపాల వెలుగుతో కాంతిమయం అవుతాయి.
దేవాలయ ధ్వజస్తంభం పైన వేలాడదీసే ప్రత్యేక దీపం — అదే “ఆకాశదీపం.” 🪔 చిన్న రంధ్రాలున్న ఇత్తడి పాత్రలో నూనె పోసి, వత్తులు వేసి దీపాన్ని వెలిగిస్తారు. తాడు సాయంతో పైకి ఎత్తి, ధ్వజస్తంభం శిఖరాన వేలాడదీస్తారు.
ఆ దీపం — భూమి నుండి ఆకాశం వరకు భక్తి కాంతిని ప్రసరించే జ్యోతి.
👁️🗨️ పితృదేవతలకు మార్గ దీపం
“కార్తీక శుద్ధ పాడ్యమి నుండి పితృదేవతలు తమ తమ లోకాలకు ఆకాశమార్గాన ప్రయాణిస్తారు.” — కార్తీక పురాణం ఈ ఆకాశయాత్రలో వారికి త్రోవ సరిగా కనిపించేందుకు దేవాలయాలలో ఆకాశదీపం వెలిగిస్తారు.
అందుకే దీన్ని “పితృదేవతల మార్గ దీపం” అని పిలుస్తారు.
భక్తులు విశ్వసిస్తారు —
ఆకాశదీపం వెలిగించే ప్రతి ఇంట్లో పితృదేవతలు సంతోషించి ఆశీర్వదిస్తారని. ఇది పితృశ్రద్ధ, కృతజ్ఞత, భక్తి — ఈ మూడు సూత్రాల సమ్మేళనం.
🔱 శివ–కేశవుల తేజస్సు జగత్తుకు
ఆకాశదీపం మరొక ఉద్దేశ్యం —
శివ–కేశవుల తేజస్సు జగత్తంతా వ్యాపించాలి అనే సంకల్పం.
ధ్వజస్తంభం పైన వెలిగే దీపం దేవతల శక్తిని, కాంతిని భూమికి అందిస్తుంది.
🪔 దీపాన్ని వెలిగిస్తూ భక్తులు ఇలా ప్రార్థిస్తారు
“దామోదరమావాహయామి…”
“త్రయంబకమావాహయామి…”
ఇది విష్ణు–శివుల ఏకతకు ప్రతీక.
కార్తీకమాసంలో శివుడు, కేశవుడు ఇద్దరూ సమానంగా పూజించబడతారు.
ఆకాశదీపం — ఒకే కాంతిలో రెండు తేజస్సుల సమ్మేళనం.
సంస్కృతీ ఆకాశదీపం
ఈ దీపం కేవలం నూనె–వత్తులతో వెలిగేది కాదు.
ఇది మన సంస్కృతి, విశ్వాసం, భక్తి అన్నీ కలిసిన సాంప్రదాయ జ్యోతి.
🪔 ఆకాశదీపం మనకు చెబుతుంది —“కాంతిని పంచు, భక్తిని వెలిగించు, పితృదేవతలను స్మరించు, శివ–కేశవులను ఆరాధించు.”ఈ దీపం మన సంస్కృతి ఆకాశంలో వెలిగే శాశ్వత దీప్తి.
భక్తి ఉన్నచోటే ఆకాశదీపం వెలుగుతుంది — అంధకారం అక్కడ చోటు చేసుకోదు.
శాస్త్రీయ దృక్కోణం
🔹 నూనె వాసన, వత్తి ధూపం వాతావరణాన్ని పవిత్రం చేస్తాయి.
🔹 కాంతి వలన గాలి సానుకూల శక్తులతో నిండుతుంది.
🔹 దీపాల వలన చీమలు, దోమలు, క్రిములు దూరమవుతాయి.
👉 దీపం వెలిగించడం భక్తి పరమైనదే కాదు, శాస్త్రీయమైన ఆచారమూ కూడా.
🪔 సారాంశం
ఆకాశదీపం అంటే — పితృదేవతలకు మార్గదర్శకం,
శివ–కేశవుల తేజస్సు ప్రసారకం,
మన సంస్కృతీ ఆకాశంలో వెలిగే అక్షయ జ్యోతి.
శ్లోకం “దామోదరమావాహయామి…”
“త్రయంబకమావాహయామి…”
ఆకాశదీపం వెలిగించు ప్రతి భక్తుని హృదయం కాంతిమయం కావాలి.
ధర్మం, భక్తి, జ్ఞానం అనే మూడు లోకాల కాంతి మనలో వెలిగాలి.
✍️ – వారెవార్. మృత్యుజయ శర్మ
