మానవీయ విలువల అక్షర స్మారకం శిరసెత్తిన శిఖరాలు - డా. నలిమెల భాస్కర్ రచనపై సమీక్ష

ఆదర్శ పితృమూర్తి రామచంద్రం

రామచంద్రం ఒక తండ్రి మాత్రమే కాదు ఆదర్శ ఉపాధ్యాయుడు, నిజాయితీకి నిలువెత్తు నిదర్శనం, కర్తవ్యనిరతికి ప్రతీక. వాగులు, వంకలు, అడవిదారులు, వర్షాలు, వరదలను లెక్కచేయకుండా పాఠశాలకు చేరుకుని విద్యాబోధ చేసిన ఆయన జీవితం చదివినప్పుడు ఉపాధ్యాయ వృత్తి ఎంత పవిత్రమైనదో స్పష్టమవుతుంది. ప్రాణం కంటే విధినే గొప్పదిగా భావించిన ఆయన నిబద్ధత నేటి ఉపాధ్యాయులకు, యువతకు ఆదర్శప్రాయమైనది. పిల్లల చదువును జీవిత ధ్యేయంగా భావించిన తండ్రి, ఆర్థిక ఇబ్బందులు ఎదురైనా విద్య విషయంలో ఎక్కడా రాజీపడలేదు. పిల్లల ఉన్నత విద్య, ఉద్యోగ స్థిరీకరణ, వివాహాలుప్రతి బాధ్యతను విలువలతో నిర్వహించారు. ప్రభుత్వ ఉద్యోగంలో ఉన్నప్పటికీ రచయిత కట్నం లేకుండా వివాహం చేసుకోవడం, అదే సమయంలో తన సోదరీమణుల వివాహ బాధ్యతలను నిర్వర్తించడం ఈ కుటుంబం ఆచరణలో చూపిన విలువలకు నిదర్శనం. లంబాడీల తండాలో రాత్రివేళ ఒంటరిగా విధులు నిర్వర్తించిన రామచంద్రం గారి ధైర్యం సరిహద్దులో కాపలా కాసే ఒక జవాను అప్రమత్తతను గుర్తు చేస్తుంది. లంచానికి జీవితాంతం దూరంగా నిలిచిన ఆయన వ్యక్తిత్వం నేటి సమాజానికి ఒక మౌన సందేశం.

మనిషిప్రకృతిజీవరాశుల అనుబంధం

ఈ పుస్తకం మనిషిమనిషి సంబంధాలను మాత్రమే కాదు మనిషిప్రకృతి సంబంధాన్ని కూడా అత్యంత హృద్యంగా ఆవిష్కరిస్తుంది. అడవిని తల్లిగా భావించిన ఆ తరం జీవన తత్వం, ప్రకృతిని కాపాడితేనే భావితరాలు సురక్షితమవుతాయనే సందేశం ఈ గ్రంథంలో అంతర్లీనంగా ప్రవహిస్తుంది. నేటి పర్యావరణ సంక్షోభ కాలంలో ఈ ఆలోచన మరింత ప్రాసంగికంగా అనిపిస్తుంది. పశువులను కుటుంబ సభ్యుల్లా ప్రేమించిన రోజుల్ని రచయిత ఎంతో ఆత్మీయంగా చిత్రించారు. ఒక బర్రె దూడ చనిపోతే కుటుంబమంతా దుఃఖించిన సంఘటన మనిషిప్రకృతిజీవరాశుల మధ్య ఉన్న ఆత్మీయ బంధాన్ని గుర్తు చేస్తుంది. దమ్మన్నపేట ముచ్చట్లు, అక్కబావలు, అల్లుళ్లు, చుట్టరికం, తెలంగాణ పల్లెల మల్లెలాంటి మనుషుల అనుబంధం ఈ గ్రంథాన్ని ఒక సామాజికసాంస్కృతిక దస్తావేజుగా నిలబెడుతుంది.

సహజత్వంతో కూడిన భాష

డా. నలిమెల భాస్కర్ భాషలో కృత్రిమ అలంకారాల కంటే సహజత్వమే ఎక్కువ. తెలంగాణ నుడికారాన్ని సాహిత్య గౌరవంతో వినిపిస్తూ, జీవితం ఎలా ఉందో అలా చిత్రించారు. ఎక్కడా అతిశయోక్తి లేదు; ఎక్కడా కల్పిత నాటకీయత లేదు. అందుకే ప్రతి పుట పాఠకుడి హృదయాన్ని నేరుగా తాకుతుంది.

సాహిత్య తపస్వి రచయిత

కంటి లేజర్ చికిత్స అనంతరం ఆరోగ్యం పూర్తిగా సహకరించకపోయినా రచనలు, అనువాదాలు, సాహిత్య సేవను నిరంతరం కొనసాగిస్తున్న రచయిత నిజమైన సాహిత్య తపస్వి. గురువు అంటే పాఠాలు చెప్పేవాడు మాత్రమే కాదు తన జీవితాన్నే పాఠ్యగ్రంథంగా మార్చేవాడని ఆయన నిరూపించారు.

శాశ్వత విలువలకు అక్షర రూపం

డా. నలిమెల భాస్కర్ తన తల్లిదండ్రులను కేవలం స్మరించలేదు; వారి జీవితాన్ని సాహిత్యంగా శాశ్వతం చేశారు. అందుకే ఈ గ్రంథంలో బుచ్చమ్మ మాతృత్వానికి శిఖరం, రామచంద్రం గురుత్వానికి, నిజాయితీకి శిఖరం. ఈ రెండు శిఖరాల మధ్య పెరిగిన కుమారుడే డా. నలిమెల భాస్కర్. ఆ అనుభవాలను అక్షరాలుగా మలచడం వల్ల శిరసెత్తిన శిఖరాలు ఒక కుటుంబ చరిత్రను దాటి ప్రతి పాఠకుడి జీవితాన్ని తాకే మానవీయ మహాగ్రంథంగా రూపుదిద్దుకుంది. ఈ గ్రంథాన్ని పూర్తిగా చదివిన తర్వాత ఒక విషయం స్పష్టమవుతుందిఇది రచయిత తన తల్లిదండ్రుల కోసం మాత్రమే రాసిన గ్రంథం కాదు; ప్రతి తల్లి కోసం, ప్రతి తండ్రి కోసం, ప్రతి ఉపాధ్యాయుడి కోసం, ప్రతి కుటుంబం కోసం, ప్రతి యువకుడి కోసం, ప్రతి తెలుగు పాఠకుడి కోసం రాసిన జీవన దర్శిని. మానవీయ విలువలు, కుటుంబ అనుబంధాలు, ప్రకృతి ప్రేమ, గురుభక్తి, నిజాయితీ, సేవాభావం వంటి శాశ్వత విలువలను మళ్లీ మన ముందుకు తీసుకొచ్చిన అక్షరయజ్ఞం.

పుస్తక పఠనం ఆవశ్యకత

ఈ పుస్తకాన్ని చదవడంలో ఆలస్యం చేయకండి. ఇది కేవలం చదివి ముగించే పుస్తకం కాదు; చదివిన తర్వాత మనసులో కొనసాగిపోయే పుస్తకం. మన తల్లిదండ్రులను మరింత ప్రేమించేలా, గురువులను మరింత గౌరవించేలా, మన మూలాలను మరువకుండా జీవించాలనే స్పూర్తిని కలిగించే గ్రంథం.

తీర్పు

శిరసెత్తిన శిఖరాలు ఒక కుటుంబ చరిత్ర కాదు. ఒక యుగపు విలువల చరిత్ర. ఒక తండ్రి కథ కాదు. ఉపాధ్యాయ ధర్మగాథ. ఒక తల్లి గాథ కాదుమాతృత్వ మహాకావ్యం. తెలంగాణ పల్లె సంస్కృతి, మానవీయ సంబంధాలు, ప్రకృతి పట్ల మమకారం, విద్య పట్ల అంకితభావం, నిజాయితీ, సేవా తత్వం వంటి శాశ్వత విలువలను భావితరాలకు అందించే అపూర్వ సాహిత్య సంపద. ఈ పుస్తకం చదవడం అంటే ఒక పుస్తకాన్ని చదవడం కాదు ఒక తల్లిని దర్శించడం, ఒక తండ్రికి నమస్కరించడం, ఒక గురువును స్మరించడం, ఒక తెలంగాణ గ్రామాన్ని నడిచి చూడడం, మనిషిగా ఎలా జీవించాలో నేర్పిన ఒక యుగాన్ని హృదయంలో నిలుపుకోవడం. కాలం మారవచ్చు, తరాలు మారవచ్చు కానీ ఈ గ్రంథం చెప్పే విలువలు ఎన్నటికీ మారవు. అందుకే శిరసెత్తిన శిఖరాలు సమకాలీన తెలుగు సాహిత్యంలో మానవీయ విలువలకు చిరస్థాయిగా నిలిచే అక్షర శిఖరంగా నిలుస్తుంది.